Do kabiny lakierniczej najlepiej pasuje brama, której mechanika i napęd zostają poza komorą, a skrzydło porusza się pionowo i szczelnie domyka otwór na całym obwodzie. W praktyce oznacza to bramę składaną montowaną na zewnątrz kabiny. Bramy skrzydłowe i harmonijkowe boczne dają szczelność, ale zabierają miejsce wokół stanowiska. Bramy segmentowe i rolowane prowadzą skrzydło nad pomieszczeniem, więc prowadnice zbierają pył i zrzucają go na świeżo polakierowany element. Poniżej rozkładamy dobór na czynniki, które realnie decydują.
Co dzieje się w kabinie lakierniczej i dlaczego to zmienia dobór bramy
Strefa zagrożenia wybuchem
Podczas natrysku wnętrze kabiny to strefa zagrożenia wybuchem, a obszar wokół otwartego czoła również podlega klasyfikacji. Źródłem są opary rozpuszczalników z farb i rozcieńczalników. Wniosek dla bramy jest prosty: żadne źródło zapłonu ani napęd nie powinny znajdować się wewnątrz komory. Bramy w kabinach lakierniczych muszą spełniać rygorystyczne wymagania ze względu na łatwopalne substancje, a klasyfikację strefy dla konkretnego obiektu określa dokument zabezpieczenia przed wybuchem, nie katalog producenta bramy.
Ciśnienie i przepływ powietrza
Kabina utrzymuje kontrolowany reżim ciśnieniowy, żeby pył z hali nie wchodził do środka, a mgła lakieru nie wydostawała się na zewnątrz. Brama musi zapewnić wysoką klasę szczelności na całym obwodzie, inaczej przepływ powietrza przez filtry, w tym filtr sufitowy, rozregulowuje się. Znaczenie ma też sam ruch skrzydła: brama, która składa się pionowo nad otworem, przemieszcza mniej powietrza niż brama odsuwana w bok, więc przy otwieraniu wnosi mniej pyłu z hali.
Temperatura suszenia
W cyklu suszenia kabina się nagrzewa, więc materiały bramy muszą być odporne na podwyższone temperatury podczas suszenia. Panel powinien być ocieplany, a uszczelnienie na wszystkich bokach ma utrzymać temperaturę w środku. Tu potrzebne jest uczciwe zastrzeżenie: producenci bram przemysłowych zwykle nie podają maksymalnej temperatury pracy skrzydła, bo brama zamyka otwór od strony hali, a nie pracuje w komorze wygrzewania. Jeśli proces przewiduje wysoki wypał, dopuszczalny zakres trzeba potwierdzić u dostawcy dla konkretnego wykonania panelu, zamiast przyjmować liczbę z ogólnych opracowań. Praktyczna wskazówka niezależna od procesu: przy dużych powierzchniach skrzydła jaśniejsze kolory ograniczają nagrzewanie paneli.
Overspray, rozpuszczalniki i higiena
Materiały bramy muszą być odporne na działanie rozpuszczalników organicznych i agresywnych środków chemicznych, bo mgła lakieru osadza się na wszystkich powierzchniach. Odporność na środowisko lakiernicze wymaga gładkich, łatwych do czyszczenia paneli bez progu. Elementy ruchome i prowadnice nad strefą lakieru są niewskazane, bo zbierają pył i zrzucają go na detal. Wyniesienie mechanizmu na zewnątrz działa też w drugą stronę: chroni samą bramę przed mgłą lakierniczą i rozpuszczalnikami.
Wymagania wobec bramy do kabiny lakierniczej
- mechanika i napęd poza strefą zagrożenia wybuchem, z możliwością zastosowania komponentów ATEX,
- wysoka klasa szczelności na całym obwodzie i utrzymanie reżimu ciśnieniowego kabiny,
- ocieplany panel i stabilna temperatura wewnątrz w cyklu suszenia,
- odporność materiałów na rozpuszczalniki i agresywne środki chemiczne,
- gładkie powierzchnie ograniczające osadzanie pyłu, brak progu,
- ruch skrzydła, który nie wzbija pyłu przy otwieraniu,
- opcje ułatwiające pracę: przeszklenia, drzwi serwisowe, kratki wentylacyjne,
- zgodność z normami bezpieczeństwa bram (EN 13241, EN 12453, EN 12604) i oznakowanie CE.
Typy bram stosowane w kabinach lakierniczych
W kabinach lakierniczych stosuje się bramy skrzydłowe, rolowane, segmentowe i harmonijkowe. Każdy typ inaczej gospodaruje miejscem i inaczej zachowuje się wobec pyłu.
Bramy skrzydłowe, 2 lub 4 skrzydła
Najczęstsze w motoryzacji i najtańsze. Bramy do kabin lakierniczych mogą mieć 2 lub 4 skrzydła, zwykle z oknami inspekcyjnymi i wbudowanymi drzwiami serwisowymi. Dają dobrą szczelność, ale otwarte skrzydła zajmują przestrzeń przed kabiną i obok niej, więc ograniczają ustawienie kolejnych stanowisk i ruch wokół pojazdu.
Bramy harmonijkowe boczne
Bramy harmonijkowe składają się na boki podczas otwierania, więc mieszczą się w ciasnych halach, ale prowadnica i pakiet paneli zajmują ścianę roboczą obok otworu. Przy kilku kabinach obok siebie ta strata się sumuje.
Bramy rolowane i segmentowe
Bramy rolowane oszczędzają miejsce podłogowe i mogą być elektrycznie rolowane, a bramy segmentowe mają dobre właściwości termoizolacyjne. W kabinie lakierniczej ich słabą stroną jest prowadzenie skrzydła nad pomieszczeniem: prowadnice i skrzydło wiszą nad strefą lakieru i zbierają pył, który trafia na świeży lakier. Stosuje się je głównie w dużych kabinach przemysłowych, gdzie da się wynieść mechanizm poza strefę i zastosować uszczelnienia oraz napędy odporne na pyły i rozpuszczalniki.
Bramy składane montowane na zewnątrz kabiny
Panele składają się pionowo nad otworem, po zewnętrznej stronie komory. Bramy harmonijkowe Compact są popularne w kabinach lakierniczych właśnie dlatego, że zapobiegają przedostawaniu się brudu do kabiny od góry. W środku nie ma prowadnic ani sprężyn, cały pakiet paneli i napęd zostają poza kabiną, a sufit pozostaje wolny na oświetlenie, lampy i odciąg oparów. To rozwiązanie odpowiada wszystkim wymaganiom naraz: czystości, szczelności, oszczędności miejsca i wyniesieniu napędu poza strefę. Konstrukcja opiera się na stalowej ramie, więc bramę można zamontować także w kabinie wolnostojącej albo jako przegrodę dzielącą linię lakierniczą na strefy procesu.
Wykonanie ATEX i bezpieczeństwo
Nie każda brama w lakierni musi być bramą ATEX i nie każde wykonanie ATEX jest takie samo. Decyduje klasyfikacja strefy w miejscu montażu.
Strefa 2 i 22 a strefa 1 i 21
Odporność przeciwwybuchowa wymaga wykonania zgodnego z dyrektywą ATEX 2014/34/UE. Bramy składane dostarczamy standardowo z oznaczeniem II 3 GD T6, kategoria 3, czyli do strefy 2 gazowej i 22 pyłowej. Wykonanie do stref 1 i 21, czyli kategorii 2, ma istotnie wyższe wymagania dla części elektrycznych i wymaga osobnego uzgodnienia; w takich miejscach dobieramy zwykle bramę szybkobieżną w wykonaniu ATEX. Różnica między strefą 2 a strefą 1 przekłada się wprost na zakres dokumentacji i na cenę, dlatego klasyfikację warto mieć przed zapytaniem ofertowym.
Napęd elektryczny i sterowanie
Wykonanie ATEX dzieli się na mechaniczne i elektryczne. Mechaniczne obejmuje automatyczne odprowadzanie ładunków elektrostatycznych, transformator zabezpieczenia luzu liny i okablowanie ATEX. Elektryczne dokłada silnik i centralę w wersji Ex. Brama z napędem elektrycznym pracującym w pobliżu strefy wymaga wyniesienia silnika poza nią. Warto wiedzieć zawczasu o jednym ograniczeniu eksploatacyjnym: w wykonaniu ATEX brama pracuje wyłącznie ze sterowaniem czuwakowym, czyli operator trzyma przycisk przez cały ruch skrzydła. Automatyczne otwieranie czujnikiem lub pilotem nie wchodzi wtedy w grę.
Wyposażenie bezpieczeństwa
Bramy muszą być wyposażone w mechanizmy zapewniające bezpieczeństwo użytkowania. W bramach składanych w standardzie są: kurtyna świetlna, zabezpieczenie przed opadnięciem skrzydła, zabezpieczenie przed poluzowaniem lin i automatyczne ryglowanie.
Konfiguracja bramy do kabiny lakierniczej
Przeszklenia i widoczność
Bramy kabin lakierniczych są produkowane na zamówienie, z panelami w pełni przeszklonymi albo z pasem przeszklenia na wysokości oczu, który pozwala kontrolować przebieg natrysku bez otwierania bramy. Wypełnienie ze szkła hartowanego jest antystatyczne, odporne na zarysowania i łatwe w czyszczeniu, co przy mgle lakierniczej ma znaczenie na co dzień. Jasne panele dodatkowo rozjaśniają wnętrze kabiny.
Drzwi serwisowe
Drzwi serwisowe, nazywane też przejściowymi, mają zwykle światło 850 × 2100 mm i są dostępne do szerokości bramy około 6000 mm. Pozwalają wejść do kabiny bez otwierania całej bramy, co oszczędza czas i zmniejsza ryzyko zabrudzenia pojazdu. Kierunek otwierania wybiera się przy zamówieniu, a w kabinie lakierniczej rozsądnie jest otworzyć je na zewnątrz, żeby wejście nie wciągało kurzu do środka. Elektryczny wyłącznik bezpieczeństwa blokuje pracę bramy przy otwartych drzwiach.
Wymiary otworu
Typowa szerokość wjazdu kabiny samochodowej to około 3,79 m, a w wykonaniu składanym brama osiąga do 7000 mm szerokości i 7960 mm wysokości. Kabiny lakiernicze są projektowane na podstawie indywidualnych wymagań inwestora, dlatego bramę dobiera się zawsze do konkretnego otworu.
Gdzie te bramy pracują
Poza lakierniami samochodów osobowych bramy składane pracują w warsztatach blacharsko-lakierniczych, przy lakierowaniu pojazdów użytkowych i taboru komunikacji miejskiej, w zakładach powlekania metali, w przemyśle meblarskim oraz w komorach wielkogabarytowych dla konstrukcji stalowych. Dostarczamy je zarówno użytkownikom lakierni, jak i producentom oraz integratorom kabin, którzy szukają stałego dostawcy bram do własnych konstrukcji.
Jak dobrać bramę do swojej kabiny
Do wyceny potrzebujemy czterech rzeczy: wymiarów otworu, typu kabiny (samochodowa, przemysłowa, wielkogabarytowa), informacji o klasyfikacji strefy oraz zakresu wyposażenia, czyli przeszkleń i drzwi serwisowych. Bramy w kabinach lakierniczych zapewniają szczelność i izolację strefy lakierowania, więc dobór zaczyna się od tych czterech danych.
Najczęstsze pytania
Czy brama do kabiny lakierniczej musi mieć certyfikat ATEX?
Tylko wtedy, gdy pracuje w obszarze sklasyfikowanym jako strefa zagrożenia wybuchem. Zakres klasyfikacji wynika z dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem dla obiektu. Sama brama zamykająca otwór od strony hali bywa poza strefą, ale rozstrzyga to klasyfikacja obiektu, nie założenie.
Jaką temperaturę wytrzymuje brama do komory lakierniczej?
Producenci bram przemysłowych zwykle nie deklarują maksymalnej temperatury pracy skrzydła, bo brama zamyka otwór od strony hali, a nie pracuje wewnątrz komory wygrzewania. Jeśli proces przewiduje wysoki wypał, dopuszczalny zakres należy potwierdzić u dostawcy dla konkretnego wykonania panelu. Nie warto opierać się na liczbach z ogólnych opracowań.
Czy w bramie można zrobić drzwi dla pracownika?
Tak. Drzwi serwisowe mają zwykle światło 850 × 2100 mm i są dostępne do szerokości bramy około 6000 mm. Elektryczny wyłącznik bezpieczeństwa blokuje pracę bramy przy otwartych drzwiach. Kierunek otwierania wybiera się przy zamówieniu.
Czy brama może być cała przeszklona?
Tak, dostępne są panele w pełni przeszklone oraz pas przeszklenia na wysokości oczu. Przy otworach szerszych niż 6000 mm stosuje się maksymalnie dwa panele przezroczyste.
Ile miejsca zabiera brama składana wokół kabiny?
Pakiet paneli składa się nad otworem po zewnętrznej stronie, więc nie wystaje ani do wnętrza kabiny, ani w głąb hali. Względem bram skrzydłowych daje to do 90% oszczędności miejsca wokół stanowiska.
Czy da się wymienić bramę w istniejącej kabinie?
Tak. Konstrukcja wymaga stalowej ramy jako podpory, więc w wielu przypadkach da się ją dołożyć bez przebudowy kabiny. Przed wyceną prosimy o wymiary otworu i zdjęcia obecnego rozwiązania.
Czy dostarczacie bramy producentom kabin lakierniczych?
Tak. Współpracujemy zarówno z użytkownikami lakierni, jak i z producentami oraz integratorami kabin, którzy potrzebują powtarzalnego dostawcy bram do własnych konstrukcji, razem z rysunkami do projektu.
Ile kosztuje brama do kabiny lakierniczej?
Cena zależy od wymiarów otworu, zakresu przeszkleń i wykonania ATEX. W wielu przypadkach orientacyjną kwotę podajemy od ręki przez telefon, po wymiarach otworu i informacji o strefie.
Szczegóły rozwiązania opisaliśmy na stronie produktu: brama do kabiny lakierniczej. Wszystkie rozwiązania dla tego segmentu zebraliśmy w dziale kabiny i komory lakiernicze. Jeśli mają Państwo wymiary otworu, wystarczy telefon, żebyśmy przygotowali wycenę.